İsteklinin İhalenin Üzerinde Kalıp Kalmadığına Bakılmaksızın Şikâyet Ve İtirazen Şikâyet Başvurusunda Bulunabileceği
Temmuz 31, 2019
İhale Dokümanında İhale Konusu İşin Kapsamı, Miktarı, Süresi, Yeri Ve Zamanınn Belirli Olmaması – İdare Mahkemesi Kararı – İhale Danışmanlığı
Ağustos 2, 2019
Karar No : 2019/UY.I-817
Table of Contents
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2019/89893 İhale Kayıt Numaralı “Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Amasya-Tokat Yolunun Tokat Havaalanı Kavşağı ve Bağlantı Yolu Km: 0+000-1+040 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı (BSK) İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Akh Maden. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin 31.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2019 tarih ve 24889 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2019/633 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Aşırı düşük teklif açıklamasında mazot (motorin) analiz girdisi için kullanılan birim fiyat hesabının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği, fakat ilgili maddenin 16.03.2019 tarihinde değiştiği bu tarihin ilan tarihinden sonra olduğu, açıklamalarının önceki mevzuata uygun olduğu kaldı ki açıklamalar son mevzuata göre değerlendirilse bile yine mevzuata uygun bir açıklama sunulduğu,
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
…
28.03.2019 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 101 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 19.207.437,61 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında teklif sunan 36 istekliden 03.05.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 34 isteklinin süresi içerisinde açıklama sunmadığı, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı ve ihalenin Ören Yapı San. ve Tic. A.Ş.- Yüngül İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Me-Yu İnş. Taah. Müh. San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
İdarece 03.05.2019 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33. maddesinin;
33.1. bendi gereğince, teklifiniz sınır değerin altında kaldığından;
“Birim Fiyat Teklif Cetveli”nde yer alan BA/15, KGM/16.130/K-HÖ, KGM/16.132/K-HÖ, KGM/17.081/K-1/A-Ö, KGM/2202-Ö, KGM/23.176/K-Ö, KGM/23/ND-Ö, KGM/6100/3-Ö iş kalemlerine ilişkin olarak Ek’te analiz girdileri ve miktarları gösterilmektedir. Tarafınızca hazırlanacak birim fiyat analizlerinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek bütün pozların analiz girdilerinde gösterilmesine ve açıklama istenilecek pozlarla ilgili;
İdari Şartname’nin 33.2. bendi gereğince,
“a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü”
hususlarında bilgi ve belgelere dayalı olarak, birim fiyat tarifleri ile Karayolu Teknik Şartnamesine uygun olacak şekilde yapacağınız yazılı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren beş (5) iş günü içinde İdaremize gönderilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi isteklinin 10.05.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu görülmüştür.
Başvuru sahibi istekli tarafından mazot (motorin) girdisi için EPDK tarafından il (Tokat İli) bazında günlük yayımlanan 19.03.2019 tarihli fiyatların esas alındığı, sunulan belgelerde motorinin litre fiyatının 5,91 TL olduğu, söz konusu fiyatın KDV hariç 5,00 TL olarak hesaplandığı, litreden kilograma dönüştürme işlemi için 0,845 kg/lt katsayısının kullanıldığı ve bulunan tutarın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir…” açıklamasına binaen %90’ına denk gelen 5,325 TL’nin (((5,91/1,18)/0,845)X0,90) altında olmayacak şekilde açıklandığı görülmüştür.
Başvuru sahibi istekli tarafından şikayet ve itirazen şikayet dilekçesinde ek olarak sunulan EPDK Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı yazısında;
“İlgi: 06/03/2018 tarihli ve 11441 sayılı yazı.
İlgide kayıtlı yazınızda piyasaya arz edilen motorinin yoğunluk değerine ilişkin bilgi talep edilmektedir.
10/09/2004 tarihli ve 25579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi uyarınca, piyasaya arz: edilecek akaryakıtın ilgili standarda uygun olması zorunludur. Bu kapsamda TS EN 590 Otomotiv yakıtları – Dizel (motorin) – Gerekler ve deney yöntemleri standardı uyannca motorinin kesafet (yoğunluk) aralığının 15 °C’de 820 kg/m3 ila 845 kg/m3 arasında olması gerekmektedir.
Bilgilerinizi rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.
7 Kasım 2014 tarih ve 29168 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında “Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 03/11/2014 tarihli toplantısında akaryakıt fiyatlarının takibine ilişkin aşağıdaki karar alınmıştır:
Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı
Madde-1: Rafinerici lisansı sahiplerinin akaryakıt satış fiyatının takibinde Platts European Market Scan’de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında ABD Doları/ton cinsinden yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının TCMB tarafından açıklanan döviz satış kuru üzerinden TL’ye çevrilmiş olan tutarı (TL/ton) dikkate alınır. Bu tutarın TL/lt değerinin hesaplanmasında yoğunluk değeri motorin için 0,845 ton/m3 ve benzin için 0,775 ton/m3 olarak dikkate alınır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Kuruma yapılan farklı bir itirazen şikayet başvurusu kapsamında uyuşmazlığa konu yoğunluk dönüşüm oranlarının standart olarak hangi aralıkta olması gerektiğinin netliğe kavuşturulması amacıyla Türk Standartları Enstitüsü’nden 09.10.2017 tarihli ve 23222 sayılı Kurum yazısı ile bilgi ve görüş isteminde bulunulduğu ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından gönderilen cevabi yazıda “…İlgide bahsedilen konu, bu alanda standart veya benzeri ilmi dokümanları hazırlamak ve Enstitümüz adına teknik görüşleri vermekle yetkili TK16 Petrol ve Petrol Ürünleri Teknik Komitesi tarafından değerlendirilmiş olup, Komitenin konu hakkındaki görüşü aşağıda verilmiştir.
“Belirli bir sıcaklıktaki motorinin hacminin kütleye dönüştürülebilmesi için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. Ülkemizde pazarlanan motorinlerde (dizel) olması gereken özellikler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından zorunlu uygulamada tutulan TS EN 590 “otomotiv yakıtları – Dizel (motorin) – Gerekler ve deney yöntemleri” standardında belirtilmiştir. Bu standartta yer alan Çizelge 1’e göre motorinin TS 1013 EN ISO 3675 veya TS EN ISO 12185 yöntemlerine göre ölçülmüş olan 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 820,0 kg/m³ – 845,0 kg/m³ (LİTRE cinsinden; 0,8200 kg/L – 0,8450 kg/L) aralığında olmalıdır. Sonuç olarak TS EN ISO 590 standardına uygun bir motorinin 1 litresinin 15 °C sıcaklıktaki kütlesi 0,8200 kg – 0,8450 kg aralığında olmalıdır. Örneğin, bu aralık içinde yer alan ve 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 834,5 kg/m³ (kg cinsinden; 0,8345 kg/L) olarak ölçülmüş olan motorinin 15 °C sıcaklıktaki 1 (bir) litresinin kütlesi 0,8345 kg’dır. Piyasaya sürülmüş olan bir motorin ürününün 15 °C sıcaklıktaki yoğunluk değerine, ürün piyasaya çıkmadan önce TS EN 590 standardına uygunluk açısından ilgili deney yöntemlerinden akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen deneyler sonucunda düzenlenmiş olan deney/analiz raporlarından ulaşılabilir ya da belirli bir ürünün yoğunluğu o üründen TS EN 590 standardına atıf yapılan numune alma yöntemlerine uygun olarak alınan bir numunenin motorinde yoğunluk tayini yöntemlerinden (TS 1013 EN ISO 3675 ve/veya TS EN ISO 12185) akredite bir laboratuvarda yoğunluğu tayin edilmek suretiyle tespit edilebilir.
Motorinin hacmi ve buna bağlı olarak yoğunluğu 15 °C civarındaki sıcaklıklar için çok önemli düzeyde olmamakla birlikte, sıcaklıkla değiştiği için 15 °C’tan farklı sıcaklıktaki bir ürünün 1 litresinin kütlesini belirleyebilmek için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir.” …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
EPDK’nın “https://www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/19-0-1008/petrol-piyasasi” internet adresi üzerinde yer alan “Bildirim formlarına ilişkin açıklamalar” kısmında 01.03.2019 tarihinde yayınlanan 9. versiyonun genel açıklamalar kısmında “Motorin”e ilişkin “Bildirime Esas Kullanılacak Yoğunluk Değeri (ton/litre)”nin faturada ağırlık verisinin bulunmaması durumunda 0,000833 (0,833 kg/litre) alınacağının belirtildiği, ilgili TSE standartına atıf yapılarak belirtilmiş yazıda normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin (litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,8200 kg/L – 0,8450 kg/L aralığında olması gerektiği ve EPDK’nın 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında 0,845 ton/m3 (0,8450 kg/L) değerinin yer aldığı görülmüştür.
Motorinin litreden kilograma dönüşümü için; EPDK 3.11.2014 tarih ve 5291 sayılı kararında 0,845 ton/m3 (0,8450 kg/L), EPDK’nın bildirim formunda ise 0,833 kg/litre değeri belirtilmiş olup 0,833 kg/litre değerinin 0,8200 kg/L – 0,8450 kg/L aralığının aritmetik ortalaması olduğu ve 0,845 kg/litre değerinin belirtilen aralıkta olduğu, EPDK Kurul Kararı’nda 0,845 yoğunluğunun belirtildiği, bildirim formunda yer alan yoğunluğun ortalama değer olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında mazot (motorin) analiz girdisi için analizlerde kullanılan fiyat için yapılan yoğunluk hesabının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırılık oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
