Tek Geçerli Teklif Kalması Nedeniyle İhalenin İptali

Tek Geçerli Teklif Kalması Nedeniyle İhalenin İptali

Karar No              : 2020/UM.I-1177

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/67995 İhale Kayıt Numaralı “Ekmek (75 Gr Lık)” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

65’inci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı tarafından 19.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ekmek (75 Gr Lık)” ihalesine ilişkin olarak Çağatay Çamağaç tarafından 04.06.2020 tarih ve 24115 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/916 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 39’uncu maddelerine göre ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir hakkı tanındığı anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı ve her ihalenin kendi şartları içerisinde objektif olarak değerlendirilip kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği,  idare tarafından temel ilkelere aykırı bir durumun ortaya konulamadığı, idarenin iptal gerekçelerinden benzer işe yönelik herhangi bir şikayet başvurusu olmadığı ve ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği benzer iş konusunun iptal gerekçesi olmasının mevzuata aykırı olduğu, ihalede rekabetin sağlandığı, kaynakların verimli kullanılmasına aykırı bir durumun oluşmadığı, idarenin Kurul kararını uygulamadığı ihalenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline…karar verilir” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır.

…

Teknik şartnamesinde belirtilen çeşitlerden ÇEŞİT-1 EKMEK (Normal Ekmek),Türlerden TÜR-1 TUZ İLAVE EDİLMİŞ EKMEK olacaktır. Ekmekler 75’şer gr.lık ağırlıkta olacak, poşetlenmiş ambalajda rol ekmek olacaktır. atıf yapılan şartname, TS, Gıda Kodeksi vb. uygun olacaktır.

Ekmekler günde iki kez olmak üzere Pınarhisar ve Vize garnizonları bölgesine teslim edilecektir.

Teslim Süresi :15 Şubat 2020 – 15 Şubat 2021

Ekmek taşıma kapları; sağlam, temiz, kokusuz, alt yüzeylerinde açıklık bulunan, plastik kapalı ambalajlarda, poşetli bir adedi net 75 (yetmişbeş) gr olacak şekilde 100 (yüz) adet ekmek konularak teslim edilecektir. Ekmek taşıma araçları, ekmeği dış etkilerden korumalı; kapalı ve temiz olacaktır.

Ekmeklerin muayenesi İs.A.K.lığı (Pınarhisar) Muayene Koms.Bşk.lığınca yapılacak ve ayda en az 1 (bir) defa laboratuvar muayenesine gönderilecektir.

İstekliler, ihale konusu ürünlere ait Üretici Firmanın ilgili bakanlıktan alınmış “gıda üretim sertifikası” veya ‘‘gıda üretim izni belgesi, veya işletme kayıt belgesine sahip olduğunu gösterir üretim izin belgesini muayene aşamasında muayene komisyonuna vereceklerdir. (Bu sertifikada, ihale konusu ürünün adı aranacaktır. İhale konusu ürünün yazılı olmadığı sertifika geçersiz kabul edilecektir.)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: 5.Kor. İs.A.K.lığı (Pınarhisar) ve 41 İnci Kmd.Tug.K.lığı(Vize)

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin Milli Savunma Bakanlığı 65’inci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı tarafından 19.03.2020 tarihinde gerçekleştirilen “Ekmek (75 gr) Alımı” olduğu, söz konusu ihalede 8 adet ihale dokümanı alındığı, 3 isteklinin ihaleye katıldığı, ihale komisyonu tarafından 1 isteklinin geçici teminatı bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Ekmekeli Unlu Mamüller Gıda Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Çağatay Çamağaç’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, daha sonra Çağatay Çamağaç tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda alınan 07.05.2020 tarihli ve 2020/UM.I-853 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “…İlgili mevzuat hükümlerine göre sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımı yönünden değerlendirilmesi ve bu kapsamda uygun olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla iş deneyim belgesine konu ihale ile şikâyete konu ihalenin teknik şartnamelerinin aynı olduğu görülmekle birlikte ihale konusu alımın 75 gramlık ekmek alımı olduğu, benzer işin ise 75 gramlık ekmek alımı ve satımı olarak belirlendiği ve ihale dokümanına yönelik süresi içinde herhangi bir şikâyet başvurusu yapılmadığından dokümanın bu haliyle kesinleştiği göz önüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermediği, ihale konusu işe veya benzer işe uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilerek ihale üzerinde bırakılan Ekmekeli Unlu Mamüller Gıda Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu karar üzerine idare tarafından alınan ihale komisyonu kararında “K.İ.K. tarafından yapılan inceleme sonucunda 2020/UM.I-853 nolu karar ile Ekmekeli Unlu Mamulleri Gıda Dağ. San ve Tic. Ltd.Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurumunun 2020/UM.I-853 nolu kararı doğrultusunda tekrarlanan ikinci oturumda isteklilerin evraklarının detaylı incelemesine geçilmiş;

a. Seyitoğlu Antike Toprak’ın teklifi, geçici teminat mektubu ile iş deneyim belgesi olmaması nedenleriyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

b. Ekmekeli Unlu Mamülleri Gıda Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi, isteklinin iş deneyim belgesinin İdari Şartnamenin 7.6 maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işlere uygun olmadığı gerekçesi ile K.İ.K. Kararı ile değerlendirme dışı bırakılmıştır.

c. Diğer istekli olan Nes&Kagıda Tedarik ve Pazarlama Hizmetleri Çağatay Çamağaç’ın evrakının uygun olduğu, şartnamede belirtilen yeterlilik kriterlerini sağladığı görülmüştür.

3. Gerçekleştirilen ihalede isteklilere ait durumlar yukarıda gerekçeleri ile açıklanmış olup açıklanan gerekçeler kapsamında; Nes&Ka Gıda Tedarik Ve Pazarlama Hizmetleri Çağatay Çamağaç tarafından verilen teklif, ekonomik açıdan en avantajlı ve yaklaşık maliyetin altında olan teklif olsa da, İdari Şartnamenin 7.6 maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak, EKMEK (75 GR.lık) alım ve satımı kabul edilecektir” düzenlemesiyle benzer işin belirtilen ihale konusu iş ile aynı olduğu, Mal Alımları Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen benzer iş tanımının “ihale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik veya büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer üretim usul ve tekniğiyle üretilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler” olarak tanımlandığı ve doküman satın alan/indiren 8 istekliden, 3 isteklinin teklif verdiği ve dolayısıyla 1 isteklinin teklifinin iş bitirme belgesinden dolayı, diğer 1 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu ve iş bitirme belgesinden dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı, benzer iş olarak belirlenen işin ihaleye katılımı ve Kanunun 5. maddesinde belirtilen Temel İlkelerden olan rekabeti daraltacak şekilde belirlendiği dikkate alındığından rekabetin sağlanamadığı, teklif edilen geçerli teklifin yaklaşık maliyete % 90,6 oranında olması, kaynakların verimli kullanılması gerekçeleri ile komisyonca ihalenin iptal edilmesine ve sonucun ihale yetkilisinin onayına sunulmasına

   Oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği ve ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

  Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği anlaşılmaktadır

İhalede oluşan somut durum incelendiğinde 8 ihale dokümanı indirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu ve iş bitirme belgesinden dolayı, 1 isteklinin teklifinin iş bitirme belgesi uygun olmadığından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin tek geçerli teklif sahibi olduğu görülmektedir. İhalenin iptaline yönelik olarak alınan ihale komisyonu kararında, benzer iş olarak belirlenen işin ihaleye katılımı daralttığı ve Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden olan rekabet ilkesini daraltacak şekilde belirlendiği, rekabetin sağlanamadığı, tek geçerli teklifin de yaklaşık maliyetin % 90,6 oranında olduğu, kaynakların verimli kullanılması gerektiği gerekçelerine yer verilmiştir.

İhalenin iptali kararından önce Kamu İhale Kurulu kararına göre başvuru sahibinin tek geçerli teklif olarak kaldığı, teklifinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmekle birlikte, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabetin sağlanması” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerinin idareler tarafından azami surette gözetilmesi gerektiği de dikkate alındığında ihale komisyon kararında bu iki temel ilkeye vurgu yapıldığı, somut durumda rekabetin etkin şekilde sağlanmış olmadığından bahsedilemeyeceği ancak kaynakların verimli kullanılması gerektiği hususunun da göz ardı edilemeyeceği anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi kararının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.