Mal ve Hizmet Alımı İhalelerinde İş Deneyimini Gösteren Yeni Bir Belge: Teknolokij Ürün Deneyim Belgesi

• Kasım Aralık 2014 Dr. Bülent BÜBER İhale Makale

Dr. Bülent BÜBER Grup Başkanı Kamu İhale Kurumu

     1.     GİRİŞ[i]

1.1. Bu makalemizde, iş deneyimine ilişkin yeni bir belge olan “teknolojik ürün deneyim belgesini” değerlendireceğiz.4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki mesleki deneyimine ilişkin olarak “iş deneyimini gösteren belgesini” sunmasına yönelik düzenlemeler yapılabilmektedir. Uygulama Yönetmeliklerinde, iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin olarak bu belgelerin nitelikleri çerçevesinde farklı terimler (İş bitirme belgesi, iş denetleme belgesi, iş yönetme belgesi ve iş durum belgesi) kullanılmaktadır.

         4734 sayılı Kanun ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde, “iş denetleme belgesi”, “iş yönetme belgesi” ve “iş durum belgesi” ile mimar ve mühendisler için mezuniyet belgesinin de yapım işleri ihalelerinde iş deneyimini göstermek üzere sunulabilecek belgeler olduğu hüküm altına alınmıştır.[ii]

1.2. Ar-Ge ve yenilik projeleri ile farklı destekler kapsamında proje yürüten ve bu çerçevede ortaya çıkan ürünleri piyasaya arz eden girişimcilerin iş deneyim belgelerinin bulunmaması nedeniyle ihalelere katılamaması uzun süre eleştirilmiş ve iş deneyimini gösteren belgeler konusunda 4734 sayılı Kanun’da değişiklik yapılması talep edilmiştir. Konuya ilişkin olarak Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun 24’üncü toplantısında, “Kamu Alımlarının ve Kullanım Hakkı Tahsislerinin Yeniliği, Yerlileşmeyi ve Teknoloji Transferini Teşvik Edecek Şekilde İyileştirilmesi” başlıklı 2011/106 No’lu kararı çerçevesinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendine paragraf eklenmesi kararlaştırılmıştır.

1.3. 6518 sayılı Kanun[iii] ile 4734 sayılı Kanun’unda değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerden biri de iş deneyimini gösteren belgelere ilişkindir. Bu çerçevede Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde (MAİUY) ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde (HAİUY)teknolojik ürün deneyim belgesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır.[iv]

1.4. Mal ve hizmet alımı ihalelerine ilişkin Uygulama Yönetmeliklerindeteknolojik ürün deneyim belgesi, “4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi çerçevesinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenleneniş deneyimini gösteren belge” olarak tanımlanmıştır.

1.5. Teknolojik ürün deneyim belgesi, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenecek olup mal ve hizmet alımı ihalelerinde iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilecektir. Bir başka ifadeyle yapım işleri ile danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde[v] bu belgenin kullanılması söz konusu değildir.

1.6. Mal ve hizmet alımı ihalelerine ilişkin mevzuatta, bedel içeren bir sözleşmeye dayalı olarak tamamlanan ve kesin kabulü gerçekleştirilen işler için yükleniciye “iş bitirme belgesi” düzenlenmektedir.[vi] Teknolojik ürün deneyim belgesinde ise bedel içeren bir sözleşme çerçevesinde bir mal ve hizmet tedariki söz konusu değildir.

1.7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 58.3’üncü maddesinde yapılan değişiklikle teknolojik ürün deneyim belgesi, isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belgeler içinde sayılmıştır.

         2. TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİ DÜZENLENEBİLECEK KİŞİLER

2.1. Teknolojik ürün deneyim belgesi (TÜDB) aşağıdaki gerçek veya tüzel kişiler için düzenlenebilir:

a) Teknoloji merkezi işletmeleri,

b) Ar-Ge merkezleri,

c) Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projeleri veya rekabet öncesi iş birliği projeleri ya da teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlar.

2.2. Teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri) ile Türkiye’deki Ar-Ge merkezleri, Ar-Ge projeleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşviklere ilişkin usul ve esaslar, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme FaaliyetlerininDesteklenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir. 4734 sayılı Kanun’daki Ar-Ge[vii] konusunda yapılan değişikliğin daha iyi anlaşılabilmesi bu Kanun’daki tanım ve düzenlemelerin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

2.3. Teknoloji merkezi işletmeleri, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) tarafından 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Kanun’a göre oluşturulan merkezlerdir.

2.4. 5746 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde Ar-Ge merkezi, “Dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dahil, kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurtiçinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az elli[viii]tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yeteneği olan birimler” olarak tanımlanmaktadır.

2.5. Ar-Ge projesi ise “Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan proje” olarak tanımlanmaktadır.

2.6. Rekabet öncesi işbirliği projeleri, “Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik olarak yapılan ve fizibiliteye dayanan işbirliği anlaşması kapsamında, bilimsel ve teknolojik niteliği olan” projelerdir.

2.7. Teknogirişim sermayesi ise “Örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok beş yıl önce almış kişilerin, teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, desteği veren merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmelerini teşvik etmek için yapılan sermaye desteği”dir.

         3. TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİNİN DÜZENLENME KOŞULLARI

3.1. TÜDB, teknoloji merkezi işletmelerince veya Ar-Ge merkezlerince ya da Ar-Ge ve diğer destekler çerçevesinde yürütülen projeler sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerin piyasaya arz edilmesinden sonra düzenlenebilecektir. Ancak; mallara bu belgenin düzenlenebilmesi için bu ürünün yerli malı belgesine sahip olması gerekmektedir. Malın yerli malı belgesine sahip olmaması halinde, TÜDB düzenlenmeyecektir.

3.2. TÜDB, proje sonucunda ortaya çıkan her bir ürün için düzenlenecektir.Farklı ürünlerin birleşmesinden oluşan sistemler için tek bir TÜDBdüzenlenmesi gerektiği görüşündeyiz.

3.3. Birden fazla kişinin birlikte yararlandığı rekabet öncesi işbirliği projeleri ile destekler çerçevesinde yürüttükleri projelerde, TÜDB her bir kişi için ayrı ayrı düzenlenir. Bu belgenin düzenlenebilmesi için her bir başvuru sahibinin proje sonucu ortaya çıkan malı veya hizmeti piyasaya arz etmesi gerekmektedir.

3.4. TÜDB için yapılacak başvurulara eklenecek belgeler ve başvurunun sonuçlandırılma süresi gibi hususlar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecektir.

3.5. İstekliler tarafından ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde piyasaya arz edilen ürünler ile ilk ilan veya davet tarihinden sonra piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin TÜDB, iş deneyimini gösteren belge olarak sunulabilir.

4. MAL ALIMI İHALELERİNDE TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİNİN KULLANILMASI

4.1. İsteklilerce, iş deneyimini gösteren belge olarak TÜDB’nin sunulabilmesi için; bu belgenin kendi adlarına ya da ticaret unvanlarına düzenlenmesi ve belgenin düzenlendiği malın ihalede teklif edilmesi zorunludur. İsteklilerin bu koşullara uygun olarak TÜDB’yi sunması halinde, ihalede istenen iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilecektir. İhalede teklif edilmeyen bir mal için düzenlenen TÜDB’nin sunulması halinde, bu belgenin iş deneyimine ilişkin yeterliği sağladığı kabul edilmeyecektir.[ix]

4.2. İhale dokümanında benzer iş olarak kabul edilen ancak ihale konusu olmayan bir mal için düzenlenen TÜDB’nin iş deneyimini gösteren belge olarak sunulması mümkün değildir.

4.3. İsteklinin kendi adına ya da ticaret unvanına düzenlenmeyen[x] ancak teklif ettiği ürüne ilişkin TÜDB’yi iş deneyimini gösteren belge olarak sunması mümkün değildir.

4.4. Kısmi teklife açık mal alımı ihalelerinde TÜDB’nin kullanılması

4.4.1. Kısmi teklife açık ihalelerde teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması durumunda, belgenin düzenlendiği malın teklif edildiği kısma yönelik iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterinin sağlandığı kabul edilir.

4.4.2. Kısmi teklife açık ihalelerde TÜDB’nin düzenlendiği malın teklif edilmediği kısımlar için ise ayrıca iş bitirme belgesi veya MAİUY’nin 46’ncı maddesinde belirtilen belgelerin (sözleşme ve bu sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri) sunulması gerekmektedir. İstekli tarafından birden çok iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı’nda bu hususun belirtilmesinde yarar bulunmaktadır.

4.4.3. Kısmi teklife açık mal alımı ihalelerinde kısmın birden çok mal kaleminden oluşması durumunda, bu mallardan birine ilişkin TÜDB’nin olması ve bu ürünün teklif edilmesi halinde yeterliğin sağlandığı kabul edilecektir. Bir başka ifadeyle her bir mala ilişkin TÜDB’nin sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

4.4.4. İhalenin tek bir mala ilişkin olması ve kısmi teklife[xi] açık olması durumunda, teklif edilen mala ilişkin TÜDB’nin sunulması yeterlidir. Bir başka ifadeyle sunulan belgenin her bir kısma ilişkin yeterliği sağladığı kabul edilecektir.

4.5. Ortak girişimlerin teknolojik ürün deneyim belgesini kullanması

4.5.1. İş ortaklıklarında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın, hissesi oranında ihalede istenen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı kabul edilecektir. İş ortaklığında pilot ortağın teknolojik ürün deneyim belgesi sunması durumunda, pilot ortağın asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlaması ve diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması koşulu aranmaz. İş ortaklığının (pilot veya özel) ortağı tarafından teknolojik ürün deneyim belgesi sunması halinde, asgari iş deneyim tutarının kalan kısmının diğer ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından karşılanması zorunludur.[xii]

4.5.2. Konsorsiyum ortağı tarafından teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması durumunda ise; belgenin düzenlendiği malın teklif edildiği kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterinin sağladığı kabul edilecektir.

4.6. Mal alımı ihalesinde tekliflerin eşit olması halinde teknolojik ürün deneyim belgesinin tutarının belirlenmesi

4.6.1. Mal alımı ihalelerinde tekliflerin eşit olması halinde ekonomik açıdan en avantalı teklif, MAİUY’nin 62’nci maddesi ve idari şartnamede yapılan düzenleme esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir. “İş deneyimini gösteren belge tutarı”, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatların birbirine eşit olması ve bu fiyatın da en düşük fiyat olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin kriterler içinde sayılmıştır.[xiii]

4.6.2. İş deneyimini gösteren belge olarak teknolojik ürün deneyimbelgesinin sunulması durumunda, isteklinin iş deneyimini gösteren belge tutarının ihalede istenen asgari iş deneyim tutarına eşit olduğu kabul edilecektir. Örneğin bir ihalede isteklinin teklif ettiği bedelin %20’si oranında iş deneyimini gösteren belge sunması öngörülmüştür. Bu ihalede iki istekli tarafından 1.000.000 (birmilyon) TL teklif sunulmuş olup bu teklifler en düşük tekliflerdir. İsteklilerden biri tarafından iş deneyiminin gösteren belge olarak TÜDB sunulmuştur. Bu belgenin tutarının bu ihalede isteklinin sunmak zorunda olduğu asgari iş deneyim tutarı olan 200.000 (ikiyüzbin) TL’ye eşit olduğu kabul edilecektir.[xiv]

4.6.3. İsteklininiş ortaklığı olması halinde pilot ortağın TÜDB sunması durumunda, iş deneyimini gösteren belge tutarının ihalede istenen asgari iş deneyim tutarının hissesi oranına eşit olduğu kabul edilecektir.

4.6.4. İsteklinin konsorsiyum olması halinde ise koordinatör ortağınteknolojik ürün deneyim belgesi sunması durumunda, iş deneyimini gösteren belge tutarının teklif verdiği kısma ilişkin asgari iş deneyim tutarına eşit olduğu kabul edilecektir. Koordinatör ortak tarafından farklı kısımlara farklı teknolojik ürün deneyim belgelerinin sunulması ya da diğer iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması durumunda ise tutarı yüksek olan belge dikkate alınacaktır.

         5. HİZMET ALIMI İHALELERİNDE TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİNİN KULLANILMASI

5.1. Hizmet alımı ihalelerinde de “teknolojik ürün deneyim belgesi” iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilecektir. Mal alımı ihalelerinde bu belgenin kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği malın teklif edilmesi zorunluluğunun bulunmasına karşın hizmet alımlarında böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır. İsteklilerce, iş deneyimini gösteren belge olarak adlarına ya da ticaret unvanlarına düzenlenen teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulabilmesi için belgenin düzenlendiği hizmetin ihale dokümanında tanımlanan ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması zorunludur.

5.2. İsteklilerin koşullara uygun teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, ihalede istenen iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilecektir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini karşıladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için ihalede istenen iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilecektir.

5.3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği hizmet alımı ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük ve eşit fiyat olması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin kriterler HAİUY’nin 63’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Bu kriterler içinde, ihalede sunulan iş deneyimini gösteren belge tutarı ya da teknolojik ürün deneyim belgesi yer almamaktadır.

         6. TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİNİN KULLANILMASINA İLİŞKİN DİĞER HUSUSLAR

6.1. TÜDB, belge sahibi kişiler dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz. Bu belge devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bir başka ifadeyle teknolojik ürün deneyim belgesi sahibi olmayan bir isteklinin bu belgenin düzenlendiği ürünü teklif etmesi sebebiyle bu belgeden yararlanması söz konusu değildir.

6.2. TÜDB sahibi kişinin kurduğu veya ortağı olduğu tüzel kişiliğin ihalelerde bu belgeyi kullanabilmesi için belge sahibi kişinin ihale tarihi itibariyle en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve mal alımı ihalelerinde belgenin düzenlendiği malın teklif edilmesi zorunludur. Ayrıca; ortaklık oranı ve süresine ilişkin şartların sağlandığını gösteren ortaklık durum belgesinin sunulması zorunludur.

6.3. TÜDB’ye sahip şahıs veya sermaye şirketlerinin Türk Ticaret Kanununa göre nev’i veya unvan değiştirmeleri halinde, değişiklikten önce sahip olunan teknolojik ürün deneyim belgesi, nev’i veya unvan değiştirmiş şirket tarafından kullanılabilir. Örneğin TÜDB sahibi limitet[xv] şirket, anonim şirkete dönüşmüş ise teknolojik ürün deneyim belgesinden yararlanılabilinir.

7. SONUÇ

7.1. Teknolojik ürün deneyim belgesinin, ihalelere katılımın artırılmasına katkı sağlayan bir düzenleme olduğu görüşündeyiz. Süreç içerisinde uygulamalar ve paydaşların önerileri dikkate alınarak düzenlemelerin gözden geçirilmesi uygun olacaktır.

7.2. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca TÜDB için yapılacak başvurulara eklenecek belgeler ve başvurunun sonuçlandırılması gibi hususların ayrıntılı bir şekilde düzenlenmesi ve TÜDB’nin internet üzerinden hazırlanması yönelik çalışmalar yapılmasının uygun olacağı görüşündeyiz.

[i] Bu makalede yer alan görüşler tümüyle yazarına ait olup, hiçbir şekilde yazarın görev yaptığı Kurumun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez. Bu makale, 1/9/2014 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

[ii] Yapımla ilgili hizmet işlerinde de, “iş denetleme belgesi” ve “iş yönetme belgesi” iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılması mümkün olup bu hizmetlerin danışmanlık hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Yapımla ilgili hizmet işleri, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinde sayılmıştır.

[iii] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 19/2/2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

6518 sayılı Kanun ile 4734 sayılı Kanun’da değişiklikler yapılmış olup bu değişiklikler farklı tarihlerde yürürlüğe girmiştir. Bu değişikliklere uyum sağlanması ve yargı kararlarının gereklerinin yerine getirilmesi amacıyla kamu ihale mevzuatında değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerden ilki 7/6/2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

[iv] Bu mevzuat değişiklikleri, 16/8/2014 tarihli ve 29090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

[v] 4734 sayılı Kanun’un 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında, yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık işlerinin hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Hizmet alımı ihalesi olarak gerçekleştirilen danışmanlık hizmet alımlarında, ihale konusu iş ya da benzer işle ilgili TÜDB’nin sunulmasının mümkün olup olmadığı konusunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

[vi] Özel sektör ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile vakıf yükseköğretim kurumlarına gerçekleştirilen mal ve hizmet işlerinde ise bu işlere ilişkin sözleşme ve sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin mevzuata uygun onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belge olarak kabul edilmektedir. Personel çalıştırılan hizmet işlerinde bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler de sözleşme ve fatura örneğiyle birlikte sunulmalıdır.

[vii] Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge), “Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetler” olarak tanımlanmaktadır.

[viii] 6518 sayılı Kanun ile 5745 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine eklenen altıncı fıkra ile “elli tam zaman eş değer Ar-Ge personeli sayısını otuza kadar indirmeye, kanuni seviyesine kadar artırmaya veya sektörler itibarıyla belirlenen sınırlar dâhilinde farklılaştırma” hususunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.21/5/2014 tarihli ve 2014/6400 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Ar-Ge merkezlerinde istihdam edilebilecek en az tam zaman eş değer Ar-Ge personeli sayısı otuz olarak” belirlenmiştir. Anılan Karar, 18/6/2014 tarihli ve 29034 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

[ix] TÜDB’de belge tutarı bulunmamaktadır. Belge sahibinin yararlandığı proje tutarı ya da belge konusu mal ya da hizmetin bedeliyle bağlantılı bir şekilde belge tutarına yönelik düzenleme yapılmamıştır.

[x]İsteklinin tüzel kişi olması ve TÜDB sahibinin bir yıldan uzun süreli olarak bu tüzel kişiliğin %50’den fazla hissesine sahip olduğu durumlarda bu belge sunulabilir.

[xi] MAİUY’nin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde kısmi teklif, “Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; alımın birden fazla kalemden oluşması halinde, alımın niteliğine uygun olarak belirlenen bir veya birden fazla kısmına; ihale konusu alımın tek bir mala ilişkin olması durumunda ise aynı malın miktarlar itibarıyla belirlenen bir veya birden fazla kısmına verilen teklif” olarak tanımlanmıştır.

[xii] Konuya yönelik bir örnek, yapılan düzenlemenin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Röntgen cihazı alımı ihalesinde isteklinin teklif ettiği bedelin en az %20’sinden az olmamak üzere iş deneyimini gösteren belge sunmasına yönelik düzenleme yapılmıştır. ABC Tıbbi Cihaz Ltd. Şirketi ve VYZ Tıbbi Cihaz Anonim Şirketi, iş ortaklığı olarak teklif vermiştir. ABC Tıbbi Cihaz Ltd. Şirketi pilot ortak olup iş ortaklığındaki hissesi %60’dır. İş ortaklığı, pilot ortak tarafından üretilen röntgen cihazı teklif edilmiştir. Pilot ortak bu ürüne ilişkin teknolojik ürün deneyim belgesine sahiptir. İhale bu ürünün piyasaya arz edilmesinden iki yıl sonra gerçekleştirilmiştir. İş ortaklığının teklifi 500.000 (beşyüzbin) Türk lirasıdır. İş ortaklığı tarafından teklif bedellerinin %20’si olan 100.000 TL tutarında iş deneyimini gösteren belge sunulmak zorundadır. İş ortaklıklarında TÜDB sunan ortağın, hissesi oranında ihalede istenen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı kabul edilir. Pilot ortağın iş ortaklığındaki hisse oranı %60 olup pilot ortağın 60.000 TL tutarında iş deneyim tutarını karşıladığı kabul edilecektir. Özel ortak olan VYZ Tıbbi Cihaz AŞ 40.000 TL tutarında iş deneyimini gösteren belge sunmak zorundadır.

[xiii] İhaleye katılımda yeterlik kriteri olarak iş deneyimini gösteren belgelerin istenilemediği veya istenmediği ihalelerde de tekliflerin eşitliği durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için iş deneyimini gösteren belge tutarı değerlendirme kriteri olarak belirlenebilir. Bu ihalelerde isteklilerce sunulması gereken  iş deneyiminin gösteren belge oranına yönelik bir düzenleme olmaması sebebiyle TÜDB’nin tutarının belirlenme imkânı bulunmamaktadır. Bu nedenle iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmediği ya da istenmediği ihalelerde, teklifinin eşitliği halinde sunulan TÜDB’nin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı görüşündeyiz.

[xiv] Teklifleri birbirine eşit olan ve iş ortaklığı olmayan her iki isteklinin TÜDB sunması durumunda bu belgelerin tutarlarının birbirine eşit olması sebebiyle uygulamada ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde güçlük ortaya çıkacağı görüşündeyiz.

[xv] Makale konumuzla doğrudan bağlantısı olmasa da bir hususu açıklamakta yarar bulunmakta. Yazılarımızda, TDK’nın güncel Yazım Kılavuzu’nu esas alıyoruz. Yazımızda, “limitet” yazılışını tercih etmemizin sebebi Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu’nda “limitet” yazılışının benimsenmesidir. Buna karşın Kılavuz’daki Kısaltmalar Dizini’nde “limitet” kelimesinin kısaltmasının  “Ltd”; “anonim şirket”inin  ise “AŞ” olduğu ifade edilmektedir.