4735 SAYILI KAMU İHALE KANUNU

Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu

İş Artışı ve Eksilişleri

KAMU ALIM SÖZLEŞMELERDE İŞ ARTIŞI VE İŞ EKSİLİŞLERİ

Kamu alımlarında çoğunlukla sözleşme yapılan miktarın idarelerin ihtiyacını tam karşılayabilmesi için bir takım artış veya eksilme yapılmak suretiyle değiştirilmesi söz konusu olmaktadır. Örneğin 100 birim üzerinden sözleşme yapılan bir mal alımında, hayatın doğal akışı içerisinde idarenin ihtiyacı 100 birim + 10 birim olacak şekilde değişebilmektedir. Bu öngörülemeyen durumda sözleşmede değişiklik yapmadan ve belirli oranları aşmamak kaydıyla sözleşme miktarı değiştirilmesine iş artışı ve iş eksilişi adı verilmektedir.

İş artışının zorunlu olduğu hallerde işin süresi bu artışla orantılı bir şekilde artırılarak yükleniciye ek süre verilir.

İş artışı ek bir sözleşme yapılmadan, aynı yüklenici ile aynı yükleniciyle yapılmak zorundadır. Ancak belirtmek gerekir ki, iş artışı oranında ek kesin teminat yükleniciden alınır.

a.  Mal Alımlarında iş Artışı ve Eksilişi

Birim fiyat teklif alınarak ihale edilen mal alımlarında öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin; sözleşmeye konu alım içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, sözleşme bedelinin  % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, Yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.

b. Yapım İşlerinde iş Artışı ve Eksilişi

Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, bu oran sözleşme bazında % 40’a kadar artırılabilir.

Karma sözleşmelerde, yukarıda anlatılan koşulların gerçekleşmesi şartıyla, artışa konu iş, sözleşme bedelinin; götürü bedel teklif edilen iş kısımlarına ait tutarının % 10’una, birim fiyat teklif alınan iş kısımlarına ait tutarının % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Bakanlar Kurulu birim fiyat teklif alınan iş kısımlarına ait oranı sözleşme bazında % 40’a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin yukarıdaki şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.

c.     Hizmet Alımlarında iş Artışı ve Eksilişi

Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir.

Bu durumda işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.

Uygulamaya Yönelik Örnek Sorular